Rocznica likwidacji getta w Będzinie

W nocy z 31 lipca na 1 sierpnia 1943 roku, o godzinie 2.30, niemieckie władze okupacyjne rozpoczęły ostateczną likwidację getta w Będzinie. Ulice wypełniły się odgłosami strzałów i krzykami. Dla tysięcy mieszkańców był to początek ostatnich chwil ich życia.

Świadkowie tamtych wydarzeń pozostawili przejmujące relacje. Dora Reym wspominała: „Tuż po północy obudziły nas odgłosy strzałów i krzyki. Słyszeliśmy, jak esesmani maszerują w ciężkich butach ulicami. Nawoływali, żeby wszyscy Żydzi natychmiast wyszli, „JUDEN RAUS! ALLE HERAUS! ALLE JUDEN RAUS!”. Początkowo baliśmy się ruszyć, ale strzelanina się nie kończyła, więc chwyciliśmy ubrania, worek z jedzeniem i butelkę wody i popędziliśmy do naszego bunkra”.
Eugenia Prawer zapisała obraz terroru – huk karabinów maszynowych, szczekanie psów, krzyki mordowanych i matek błagających o życie swoich dzieci.

Likwidacja getta trwała dłużej, niż planowali Niemcy, ponieważ członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej podjęli zbrojny opór. Większość mieszkańców getta została deportowana do niemieckiego nazistowskiego obozu KL Auschwitz, gdzie poniosła śmierć. Nielicznym udało się przetrwać, ukrywając się w bunkrach i kryjówkach. Ostatecznie, na początku 1944 roku wywieziono także ostatnich Żydów pozostawionych do prac porządkowych. Był to kres wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej w Będzinie.

W rocznicę tych tragicznych wydarzeń, oddajemy hołd ofiarom i zachowujemy pamięć o mieszkańcach Będzina, których życie i świat zostały bezpowrotnie zniszczone przez niemieckiego okupanta.

Design Joanna Kobryń © Muzeum Zagłębia w Będzinie

MAPA STRONY