Choć Wielkanoc jest świętem religijnym, to w dawnych czasach przy tej okazji nieraz odbywały się podniosłe wydarzenia o charakterze państwowym.

Prawdopodobnie w Wielką Sobotę 966 r. odbył się chrzest księcia Mieszka I, co stanowiło także symboliczne włączenie Polski w krąg państw chrześcijańskich. Choć data dzienna nie jest potwierdzona źródłowo to w Wielkanoc 1025 r. mogło także dojść do koronacji Bolesława Chrobrego na pierwszego króla Polski.

W późniejszym czasie Święta Wielkanocne przestały odgrywać tak dużą rolę w wydarzeniach politycznych, co nie znaczy, że całkowicie utraciły swoje znaczenie.
Król Władysław Jagiełło w okresie Wielkiego Tygodnia przebywał wśród zwykłych mieszkańców. Miał w zwyczaju m.in. obmywać stopy biedakom w Wielki Czwartek, a w Wielki Piątek chodził w szatach pokutnych oraz rozdawał jałmużnę potrzebującym. W poniedziałek wielkanocny 1576 r. do Krakowa przybył wybrany na króla Stefan Batory. Z kolei król Zygmunt III Waza w Wielkanoc 1631 r. wydał niezwykle okazałą ucztę, na której podano wiele potraw wzorowanych na kuchniach Francji i Hiszpanii oraz pochodzącego z Ameryki indyka.

Uroczystości i podniosły charakter Świąt kontrastowały przy tym ze swobodą i zabawą, które towarzyszyły wszystkim w poniedziałek wielkanocny. Przy czym, według zwyczaju prawo do polewania w czasie tradycyjnego dyngusa mieli mężczyźni, a kobiety rewanżować się mogły dopiero we wtorek. Nieraz zabawę przedłużano jednak aż do niedzieli po Wielkanocy.
Zachowany opis obchodów dyngusowych w trakcie rządów króla Augusta III świadczy, że świętowano bardzo chętnie i gorliwie nie tylko wśród mieszczan i chłopów, ale także pomiędzy dworzanami:
„A gdy się rozswawoliła kompanija, panowie i dworzanie, panie, panny, nie czekając dnia swego, lali jedni drugich wszelkiemi statkami [tj. naczyniami – przyp. red.], jakich dopaść mogli; hajducy i lokaje donosili cebrami wody, a kompanija dystyngwowana, czerpając od nich, goniła się i oblewała od stóp do głów tak, iż wszyscy zmoczeni byli, jakby wyszli z jakiego potopu.”

[Jędrzej Kitowicz, „Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III”, wyd. Kraków 1925, s. 197, domena publiczna w ramach projektu Wolne Lektury].

Ilustracja: Teresa Orłowska-Gabryś, Wesołych Świąt, pocztówka wielkanocna ze zbiorów prywatnych.