W wyniku trzeciego rozbioru Polski, w 1795 r. Będzin, Siewierz i inne okoliczne ziemie włączono do Prus jako tzw. Nowy Śląsk. Pokonanie przez Napoleona Bonaparte wojsk pruskich i rosyjskich w latach 1806-1807 i utworzenie Księstwa Warszawskiego dało nadzieję mieszańcom Nowego Śląska na oderwanie się od Prus i włączenie w granice nowego państwa, stanowiącego namiastkę Polski.

Już w listopadzie 1806 r. rozpoczęły się działania partyzanckie, które miały doprowadzić do wyzwolenia zachodniej Małopolski: 19 listopada podstępem zdobyto twierdzę w Częstochowie, w czym pomogły polsko-francuskie posiłki, które nadeszły z Kalisza. Z początkiem grudnia mianowany rotmistrzem w randze generała majora Wojciech Męciński rozpoczął na Nowym Śląsku formowanie chorągwi pospolitego ruszenia. Do gromadzonych sił zaciągali się nie tylko okoliczni mieszkańcy, ale także dezerterzy z pruskiej armii, a nawet Polacy z zaboru austriackiego. Wkrótce władzę administracyjną przejęła Izba Wykonawcza Lelowsko-Siewierska, która podporządkowała się polskim władzom departamentu kaliskiego.
Prusacy odpowiedzieli atakiem na Będzin, Czeladź, Pogoń i Zagórze, czego wynikiem było m.in. uprowadzenie hrabiego Józefa Mieroszewskiego. Udało im się też przejściowo opanować Modrzejów. Mimo to, sytuacja sił pruskich stawała się niekorzystna z powodu działań prowadzonych na Śląsku przez wojska Hieronima Bonaparte, zakończonych podpisaniem kapitulacji pruskiej załogi twierdzy w Koźlu 13 czerwca 1807 r.
Przynależność państwowa Nowego Śląska nie była wtedy jednak jeszcze przesądzona. Traktat pokojowy zawarty 9 lipca w Tylży zawierał bowiem pewne sprzeczności co do przynależności m.in. zachodniej części Małopolski. W związku z tym, już w sierpniu zdecydowano o rozpoczęciu negocjacji polsko-pruskich dotyczących wytyczenia granicy na spornych terytoriach. Nad rokowaniami czuwał francuski marszałek Nicholas Soult. Układ przyznający w całości Nowy Śląsk Księstwu Warszawskiemu, zawarto ostatecznie 10 listopada 1807 r. w Elblągu. W związku z tym, Będzin jako część powiatu lelowsko-siewierskiego znalazł się administracyjnie w departamencie kaliskim. Dopiero w 1810 r. został przeniesiony do departament krakowskiego i pozostał w nim do końca istnienia Księstwa Warszawskiego.
Ilustracja:
Friedrich Sotzmann „Generalkarte vom Königreich Preussen, u.d. Herz. Warschau”, 1807 r. – fragment przedstawiający sporny obszar Nowego Śląska. Zbiory Biblioteki Narodowej w Warszawie (źródło: Polona, domena publiczna).